Indram Vardhanto Apturah

આપણે આપણી શક્તિ અને પ્રગતિ વધારીએ!

આ આપણને વૈદિક તત્વજ્ઞાનનો બીજો મૂળભૂત સિદ્ધાંત – જીવનનો અર્થ છે વૃદ્ધિ – આપે છે. જ્યાં સુધી આપણે જીવનશક્તિ સાથે સુમેળ રાખી કાર્યો કરીએ છીએ ત્યાં સુધી આપણે વૃદ્ધિ પામતા રહીએ છીએ. જયારે આપણે આપણી વૃદ્ધિ રોકીએ છે ત્યારે આપણે મૃત્યુના હાથમાં જકડાઈ જઈએ છીએ. હવે આ સિદ્ધાંત પહેલાં સિદ્ધાંત સાથે જોડાઈને સૂચવે છે કે આપણી વૃદ્ધિ થવાથી જ આપણો આનંદ વધે છે. જયારે પણ આપણે આપણું જ્ઞાન અને સમજ મર્યાદિત કરીએ છીએ ત્યારે આપણે આપણા આનંદનું સ્તર પણ મર્યાદિત કરીએ છીએ આમ કરવાથી આપણે વધારે આનંદ મેળવવાની તક ગુમાવીએ છીએ. આપણે અજ્ઞાનતા અને ભ્રમને સત્ય માની બેસીએ છીએ અને આથી આપણે તેમાંથી ખુબ જ મર્યાદિત આનંદ મેળવીએ છીએ. પણ જો આપણે આનંદ વધારવો હોય તો, અજ્ઞાનતા અને ભ્રમના બંધનો તોડી તેમાંથી વધારે આનંદ બહાર ખેચી લાવો પડશે. આ જીવનની સતત ચાલતી એવી મુસાફરી અને સ્વસ્થ અને આનંદી જીવન જીવવાનો એક માત્ર સ્વભાવિક રસ્તો છે.

જયારે આપણે સ્થગિત થઇ જઈએ છીએ, અથવા તો જ્ઞાન વધારવાની પ્રક્રિયા રોકી દઈએ છીએ અથવા તો આ પ્રક્રિયા મર્યાદીત કરીએ છીએ અથવા તો તેને ઉલટી ચલાવવાનો પ્રયત્ન કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે આપણા મૂળ સ્વભાવની વિરુદ્ધ  કાર્ય કરીએ છીએ. આને લાક્ષણિક રીતે કહીએ તો “આપણે આપણી જ કબર ખોદીએ છીએ.” ક્ષણિક આનંદ મેળવવા માટે આપણી જાતને હતાશા, તણાવ, દુ:ખ અને પીડા જેવા અંધકારમાં ધકેલી દઈએ છીએ. આપણા સહજ સ્વભાવને અવરોધવો એ શક્ય નથી. આથી અનિચ્છનીય કે અહિતકારી લાગતી હોવા છતાં મોટાભાગના ક્ષેત્રમાં વૃદ્ધિ પામવાની ઈચ્છા થાય છે.

આથી જ આપણે આપણી આજુ-બાજુ આતંકવાદ, યુદ્ધની પરિસ્થિતિ. વ્યસનને કારણે થતો દુર્વ્યવહાર, અશ્લીલતા, નિરર્થક જીવન, વ્યસન, મનોરોગ વગેરે જોઈ શકીએ છીએ. આ બધું બીજું કશું નહિ પણ આપણને વિકાસ અને પ્રગતિ કરી સત્યની વધારે નજીક આવવા માટે પ્રેરિત કરતા બળને કારણે આત્મા દ્વારા કરવામાં આવેલા પ્રયત્નોનું દેખીતું રૂપ(પ્રગટીકારણ) છે.

એક સાધારણ આત્મા, સમસ્યાના મૂળને સમજ્યા વગર, તેનું મોટા ભાગનું જીવન આ વૃદ્ધિ માટેની પ્રેરણાને સમજવામાં વિતાવીને તેના જીવનમાં જુદી જુદી રીતે લડતી રહે છે. આત્મા કેટલીક વાર પોતાને જુદા જુદા પ્રકારના આનંદ અને અજ્ઞાનતામાં ડુબાડશે, કેટલીક વાર તે પોતાને કોઈ ઉતરતી કક્ષાના માધ્યમ દ્વારા વ્યક્ત કરશે, કેટલીક વાર તે પોતાને ભાવશૂન્ય કરે તેવા કામુક આનંદમાં લીન્ન કરશે, તો કેટલીક વાર તે આગળ પ્રગતિ કરવાનો પ્રયત્ન કરશે અને પછી પાછી બીજા આવેગને લીધે અધોગતિ કરવાનું શરુ કરશે. અને જયારે આ નશ્વર શરીર છોડી જવાનો સમય આવશે ત્યારે આ બધાનો અંત આવશે.

સામાન્ય રીતે આપણે એવું માનીએ છીએ કે જયારે આપણો શારીરિક વિકાસ અટકે છે ત્યારે આપણા વિકાસનો પણ અંત આવે છે. અને તે જ સમયે આપણી શિક્ષાનો પણ અંત આવે છે. અને પછી આપણે એવા ભ્રમમાં જીવીએ છીએ કે આ વિકાસની અવસ્થા પૂરી થઇ ગઈ. પરંતુ જો તમે મનુષ્યના મગજનો અભ્યાસ કર્યો હશે તો તમને ખ્યાલ આવી જશે કે આપણું મગજ એ આ સમગ્ર બ્રહ્માંડમાં આપણી જાણમાં હોય તેવી અતિ જટિલ વ્યવસ્થા છે. અને આપણને ભાગ્યે જ ખ્યાલ હશે કે આ જટિલ વ્યવસ્થા કેવી રીતે કામ કરે છે. પરંતુ આપણને એ ખબર છે કે મગજની નવી વસ્તુ શીખવાની ક્ષમતા, નવી યોગ્યતા ગ્રહણ કરવાની ક્ષમતા અને જ્ઞાન મેળવવાની ક્ષમતા અમર્યાદિત છે. આપણને એ પણ ખબર છે કે આપણું આ મગજ સ્નાયુ જેવું છે. આપણે જેટલો વધારે તેનો ઉપયોગ કરીશું એટલું વધારે તે તેજસ્વી બનશે. તેનો ઉપયોગ કરવાનું બંધ કરો અને આપણે ચિત્તભ્રંશ(dementia) બની જઈશું. આ જીવનના લક્ષ્ય કે જીવનની દિશા માટેનો (આપણા વિકાસનો, વધારે જાણવા માટેનો અને સત્યની વધારે નજીક આવવા માટેનો) મોટામાં મોટો સંકેત આપે છે.

Original post in English is available at http://agniveer.com/lifeisgrowth/

Facebook Comments

Liked the post? Make a contribution and help revive Dharma.

Disclaimer:  We believe in "Vasudhaiv Kutumbakam" (entire humanity is my own family). "Love all, hate none" is one of our slogans. Striving for world peace is one of our objectives. For us, entire humanity is one single family without any artificial discrimination on basis of caste, gender, region and religion. By Quran and Hadiths, we do not refer to their original meanings. We only refer to interpretations made by fanatics and terrorists to justify their kill and rape. We highly respect the original Quran, Hadiths and their creators. We also respect Muslim heroes like APJ Abdul Kalam who are our role models. Our fight is against those who misinterpret them and malign Islam by associating it with terrorism. For example, Mughals, ISIS, Al Qaeda, and every other person who justifies sex-slavery, rape of daughter-in-law and other heinous acts. Please read Full Disclaimer.
Previous articleहवन की महिमा
Next articleDaily Bhaskar insults Hinduism- Agniveer’s Response
"મુક્તિના એકમાત્ર સર્વોચ્ચ લક્ષ્ય સાથે જીવાતું, શ્રેષ્ઠત્તમ કર્મોયુક્ત, સાદું, સરળ અને સંતુલિત જીવન એ જ જીવન જીવવાનો ઇષ્ટતમ માર્ગ છે. આ સિવાયનું બાકીનું બધું જ અમુલ્ય સમય અને ઉર્જાની બરબાદી છે." આ જીવન મંત્ર સાથે મિશન અગ્નિવીરને પોતાનું જીવન સમર્પિત કરતી એક જીવાત્મા.
  • With havin so much content and articles do you ever run into any issues of plagorism
    or copyright violation? My blog has a lot of unique content I’ve
    either written myself or outsourced but it seems a lot
    of it is popping it up all over the web without my permission.
    Do you know any solutions to help protect against
    content from being stolen? I’d genuinely appreciate it.